LCD w komputerze od podstaw.


  Wiele osób kupujących nowe komputery wybiera obudowy z zainstalowanym wyświetlaczem LCD na przednim panelu komputera. Wyświetlacz ten w zależności od właściciela spełnia różne role. Może to być po prostu 'bajer' który ma dobrze wyglądać po to by koledzy zazdrościli, lub jako naprawde przydatna rzecz dla maniaków overclockingu. A cóż takiego on pokazuje że może być przydatny ?? Otóż odczytać można z niego takie parametry jak prędkość obrotową wentylatorów w komputerze, odczyty czujników temperatury a w niektórych także date, godzine itp. Niestety starsze obudowy, a także nie wszystkie nowe nie mają zainstalowanego tego 'cudu', a te które mają już zainstalowane nie do końca muszą się sprawdzać i niektórzy użytkownicy chcieliby więcej. I tu pojawia się moje pytanie [nie, nie będe smarował kanapek :) ], czy da się do koputera samemu i bez większych problemów podłączyć wyświetlacz, i wyświetlać na nim jakieś dane ?? Otóż jak się przekonacie niżej jest to bardzo proste, a efekt końcowy będzie na pewno o wiele lepszy niż kupowanie obudowy z fabrycznie zainstalowanym wyświetlaczem. Więc to by było na tyle kwestią wstępu, kto jest zainteresowany niech czyta dalej, pozostali mogą przejść na inną strone.


Co nam będzie potrzebne.

Od razu napisze, żeby nie było niedomówień. Budowa tego układu wymaga znajomości conajmniej podstawowych zasad elektroniki. Jeżeli się na tym nie znasz, lepiej się za to nie zabieraj. Nie ponosze odpowiedzialności za ewentualne zniszczenia spowodowane przez nieumiejętny montaż. Jeżeli jednak bardzo chciałbyś taki wyświetlacz a nie czujesz się na siłach, napisz do mnie to zmontuje Ci go i wystawie na Allegro (jeśli tylko znajde wolną chwile).


No więc potrzebne nam będą:

- oczywiście wyświetlacz, koniecznie z kontrolerem HD44780 lub kompatybilnym. W zależności od potrzeb można kupić dowolny rozmiar od 1 linia 8 znaków (1x8) do 4 linie po 40 znaków (4x40), z podświetleniem lub bez. A skąd wziąść ?? Można zapytać w sklepach elektronicznych (drożej) lub kupić na Allegro (taniej - wpisz w wyszukiwarce Allegro np. 2x16 lub 4x40). Koszt od około 15 zł za 2x16 do około 85 zł za 4x40 (plus wysyłka). Optymalnym rozmiarem jest 4x16 lub 4x20. Oczywiście podane ceny mogą się różnić, ceny wyświetlaczy mogą być niższe jeżeli nie mają one podświetlenia, lub mogą być wyższe jeśli mają inne niż typowe zielone podświetlenie (np. niebieskie podświetlenie i białe znaki) i mogą sięgać nawet kilkuset złotych.

- kabel lub taśma sygnałowa 20 żył, około metra - koszt około 2 zł

- wtyczka męska DB25 (najlepiej z obudową) - koszt około 2,5 zł

- gniazdo molex, takie jak te od zasilania dysków twardych lub CD-ROMÓW - koszt około 1,5 zł

- potencjometr montażowy 10 kOhm - koszt do 50 groszy

- rezystor 150 Ohm - koszt około 10 groszy

- dioda 1N4148 - koszt około 1 zł

- tranzystor BD135 - koszt około 1,5 zł

- koszulki termokurczliwe różnych rozmiarów - najlepiej kupić zestaw z różnymi rozmaiarami - koszt do 4 zł

- lutownica + cyna

troche wolnego czasu :)

Podsumowując całkowity koszt budowy wyświetlacza 2x16 nie powiniwen przekroczyć około 26 zł, wyświetlacza 4x16 około 46 zł, a 4x20 około 55 zł.


No to przystępujemy do budowy.

W sieci możemy znaleźć wiele schematów podłączenia takiego wyświetlacza. Ja przedstawie tutaj nieco zmodyfikowany układ umożliwiający podłączenie wyświetlaczy od 1x8 do 4x20 z podświetleniem, czyli tych najpopularniejszych. Układ różni się od układu podstawowego tym że zostały dołożone tranzystor, dioda i rezystor. Koszt jest co prawda jakieś 3 zł wyższy ale dzięki temu zyskamy możliwość programowego wyłączania i włączania podświetlenia. A oto i sam schemat:

Jak widać na schemacie układ jest na tyle prosty że każdy kto ma choć troche wprawy w posługiwaniu się lutownicą powinien sobie poradzić ze zmontowaniem takiego układu. A więc zaczynamy. Dostępne na rynku wyświetlacze mają wiele rodzajów złącz do podłączenia. Najczęściej występującymi są złącza do którego można bezpośrednio wlutować przewody


oraz podłączane przy pomocy taśmy przewodzącej do złącza NZIF


Osobiście polecam wykorzystać te pierwsze ze względu na to że można wlutować w nie złącze grzebieniowe, a na taśmie zamontować dopasowane do niego gniazdo co w ułatwi wprowadzenie taśmy do wewnątrz komputera, a w przyszłości ewentualmą wymiane wyświetlacza.

WSKAZÓWKI :

- potencjometr można zamontować bezpośrednio na przewodzie, i umieścić w koszulce termokurczliwej, a następnie zagrzać i w tak wykonanej 'obudowie' wyciąć otwór na śrubokręt przez który będzie można regulować kontrast.


- przed przylutowaniem taśmy do gniazda dla złącza grzebieniowego załóż na każdą z żył kawałek (ok. 1-1.5 cm) koszulki termokurczliwej, a jak już sprawdzisz czy układ działa to po prostu ją podgrzej żeby się skurczyła, co zaponiegnie powstawaniu ewentualnych zwarć.



- tranzystor, diode i resystor można zamontować wewnątrz wtyczki DB25, i ewentualnie zalać klejem na gorąco lub silikonem. Można też zaizolować je przy pomocy koszulek termokurczliwych.

Cały układ (bez wyświetlacza) wygląda mniej więcej tak jak na zdjęciu poniżej:



No więc układ mamy gotowy, pora zająć sie oprogramowaniem sterującym.


Instalacja i konfiguracja oprogramowania.



Programy należą do grupy programów freeware, czyli darmowych. Jeżeli masz teraz dostęp do internetu wystarczy kliknąć te linki :

http://www.ahanix.com/support/smartie5.zip

http://www.driverlinx.com/ftp/unsupported/port95nt.exe

Oraz jeśli nie masz jeszcze programu Motherboard Monitor 5.3.7.0 (niezbędny żeby działały czujniki temperatury i obrotów wentylatorów itp.) :

http://www.dobreprogramy.pl/index.php?dz=22&id=273&t=47

Oraz spolszczenie do niego :

http://www.dobreprogramy.pl/index.php?dz=22&id=322&t=39

Jeżeli nie masz w domu dostępu do internetu, musisz przepisać powyższe linki i udać się do znajomego który ma dostęp do internetu lub najbliższej kawiarenki internetowej i tam je sciągnąć.

Teraz należy zainstalować programy w następującej kolejności :

- należy wypakować plik smartie5.zip i powstały w ten sposób katalog Smartie51 umieścić w folderze C:\Program Files\
- zainstalować program port95.exe
- zainstalować program Mbm5370.exe

UWAGA : Jeżeli posiadasz system Windows XP, podczas instalacji zaznacz opcje
"Let me handle it myself VIA MBM 5 settings / Tray OSD tab" tak jak na zdjęciu poniżej.




- zainstalować program Mbm5370Language.exe (podczas instalacji trzeba zaznaczyć język polski 'Polish')


Odpalamy program Motherboard monitor. W 'trayu' mamy teraz jego ikone (przypomina układ scalony), klikamy na nią prawym przyciskiem i wybieramy 'Settings'.
Następnie w otwartym oknie wybieramy język polski 'Polish' i zaznaczamy opcje 'Uruchom MBM 5 razem z Windows' (jeśli nie jest już zaznaczona). Teraz zatwierdź całość klikając na 'Zastosuj'.

Kolejnym krokiem jest uruchomienie programu Smartie. Najlepiej żeby uruchamiał się on razem z systemem, więc wejdź do folderu C:\Program Files\Smartie51, kliknij i przytrzymaj lewym przyciskiem myszy na plik 'Smartie' i przeciągnij go do 'MENU START -> Programy -> Autostart'. Teraz w 'MENU START -> Programy -> Autostart' powinna znaleźć się ikona 'skrót do Smartie', i będzie on uruchamiany wraz z systemem.


Jeśli zresetujemy teraz komputer, na wyświetlaczu powinny pojawić się informacje. Jeśli wszystko jest poprawnie zainstalowane w zasobniku systemowym powinna pojawic się ikona Smartie.



Klikamy na nią prawym przyciskiem myszy i wybieramy 'Configure'. Otwierają się dwa okna, w mniejszym widzimy jak wygląda aktualnie wyświetlacz a w drugim mnóstwo opcji. I właśnie to drugie okno najbardziej nas teraz interesuje. Zacznijmy od prawej strony : w polu LCD Settings ustawiamy Parallel (HD44780), w "Parallel Settings" port na 378 a driver boot delay od 1 do 10. W 'Program settings' ustawiamy rozmiar naszego wyświetlacza (LCD Size). Opcja 'Colors' zmienia jedynie kolor tła na oknie z podglądem naszego wyświetlacza. Opcja 'Randomize screens' powoduje że zaprogramowane przez nas ekrany będą odtwarzane w kolejności losowej. Teraz najważniejsze czyli okno programowania wyświetlacza.



I tak : Enabled - (jeśli zaznaczone) powoduje że dany ekran będzie wyświetlany, time to show - oznacza czas w sekundach jaki ma być wyświetlany dany ekran, Screen X - oznacza nr ekranu (może ich być do 20), skip this screen if - pomiń ten ekran jeśli (tu możemy wybrać np. żeby program nie wyświetlał informacji z Winampa jeśli nie jest on włączony 'Winamp is inactive'). Poniżej w zależności od tego jaki mamy wyświetlacz znajdują się 1, 2 lub 4 paski odwzorowujące poszczególne linie na wyświetlaczu. Z prawej strony pasków znajdują się pola do zaznaczania. Mają one następujące znaczenie : Don`t scroll this line - nie przewijaj tej linii (nie ważne jak długi byłby tekst w danej lini, wyświetlone zostanie tylko tyle znaków ile ma wyświetlacz), continue on next line - kontynuuj w następnej linii ( co nie zmieści się w tej linii zostanie wyświetlone w następnej), center text - wyśrodkuj tekst (Jeżeli text jest krótki to zostanie wyświetlony możliwie najbardziej na środku linii).

Wprowadzanie komend sterujących wcale nie jest trudne. W tym celu należy kliknąć kursorem na lini w której chcemy je umieścić, i z części okna po lewej stronie :


wybieramy zakładkę np. Sysinfo. Zaznaczamy 'CPU Type' i klikamy na przycisk 'Insert -->'. Na koniec w 'Screens settings' zaznaczamy jeszcze 'Enabled' i klikamy na Apply. W ten oto sposób stworzyliśmy pierwszy własny ekran na którym widać jaki mamy procesor w koputerze.

Teraz opisze poszczególne zakładki i ich opcje. Są to :

Winamp : czyli najbardziej popularny odtwarzacz muzyczny.

Track title - tytuł aktualnie odtwarzanego utworu.
Channels (stereo/mono) - wyświetla typ utworu, stereo czy mono
kbps - z jaką jakością nagrany jest utwór(np. 128 kbps)
KHz - częstotliwość utworu w KHz (np. 44 KHz)
Time (seconds) - czas trwania utworu od początku w sekundach (same sekundy np. 5, 120, 300)
Time (hrs + min + sec)(long) - to samo co powyżej tylko w formacie godziny minuty sekundy (3min 32sec)
Time (hrs + min + sec)(short) - jak wyżej tylko format godziny:minuty:sekundy (2:35, 15:45:18)
Remaining time (seconds) - czas który upłynął od początku utworu w sekundach
Remaining (hrs + min + sec)(long) - to samo co powyżej tylko w formacie godziny minuty sekundy (3min 32sec)
Remaining (hrs + min + sec)(short) - jak wyżej tylko format godziny:minuty:sekundy (2:35, 15:45:18)
Total lenght (seconds) - całkowity czas trwania utworu w sekundach (same sekundy np. 5, 120, 300)
Total lenght (hrs + min + sec)(long) - to samo co powyżej tylko w formacie godziny minuty sekundy (3min 32sec)
Total lenght (hrs + min + sec)(short) - jak wyżej tylko format godziny:minuty:sekundy (2:35, 15:45:18)
Position (10)(bar) - graficzne przedstawienie aktualnej pozycji w utworze. Liczba w nawiasie (10) oznacza z ilu znaków ma składać się wskaźnik.
playlist number of current track - numer utworu w playliście
total tracks in playlist - ilość utworów w playliście
current status - aktualny status Winampa (playing - odtwarzanie, paused - pauza, stopped - zatrzymane odtwarzanie)

Sysinfo : czyli informacje systemowe.

Username : nazwa użytkownika
Computername : nazwa komputera
CPU type : typ procesora zamontowanego w komputerze
CPU speed : szybkość procesora w MHz
CPU usage : obciążenie procesora w %
CPU usage bar (lenght) - graficzne przedstawienie zajętości procesora. Liczba w nawiasie (lenght) oznacza z ilu znaków ma składać się wskaźnik.
Free memory - ilość wolnej pamięci w MB
Used memory - ilość używanej pamięci w MB
Total memory - całkowita ilość pamięci
Free memory (%) - procentowa ilość wolnej pamięci
Used memory (%) - procentowa ilość zajętej pamięci
Free memory bar (lenght) - graficzne przedstawienie ilości wolnej pamięci. Liczba w nawiasie (lenght) oznacza z ilu znaków ma składać się wskaźnik.
Used memory bar (lenght) - graficzne przedstawienie ilości zajętej pamięci. Liczba w nawiasie (lenght) oznacza z ilu znaków ma składać się wskaźnik.
Free pagefile - ilość wolnej przestrzeni w pliku wymiany w MB
Used pagefile - ilość zajętej przestrzeni w pliku wymiany w MB
Total pagefile - całkowita wielkość pliku wymiany w MB
Free pagefile (%) - procentowa ilość wolnej przestrzeni w pliku wymiany
Used pagefile (%) - procentowa ilość zajętej przestrzeni w pliku wymiany
Free pagefile bar (lenght) - graficzne przedstawienie ilości wolnej przestrzeni w pliku wymiany. Liczba w nawiasie (lenght) oznacza z ilu znaków ma składać się wskaźnik.
Used pagefile bar (lenght) - graficzne przedstawienie ilości zajętej przestrzeni w pliku wymiany. Liczba w nawiasie (lenght) oznacza z ilu znaków ma składać się wskaźnik.
Free space on drive(X) (MB),(GB),(%) - Ilość wolnej przestrzeni na dysku w MB(MB), GB(GB) lub %(%). W nawiasie zamiast X wpisujemy litere odpowiedniego dysku (np. C, D, E)
Used space on drive(X) (MB),(GB),(%) - Ilość zajętej przestrzeni na dysku w MB(MB), GB(GB) lub %(%). W nawiasie zamiast X wpisujemy litere odpowiedniego dysku (np. C, D, E)
Total space on drive(X) (MB),(GB)- Całkowita ilość przestrzeni na dysku w MB(MB) lub GB(GB). W nawiasie zamiast X wpisujemy litere odpowiedniego dysku (np. C, D, E)
Free space bar drive(X,lenght) - graficzne przedstawienie ilości wolnej przestrzeni na dysku. W nawiasie zamiast X wpisujemy literę odpowiedniego dysku (np. C, D, E), a 'lenght' oznacza z ilu znaków ma składać się wskaźnik.
Used space bar drive(X,lenght) - graficzne przedstawienie ilości zajętej przestrzeni na dysku. W nawiasie zamiast X wpisujemy literę odpowiedniego dysku (np. C, D, E), a 'lenght' oznacza z ilu znaków ma składać się wskaźnik.
Screen resolution - rozdzielczość ekranu na monitorze (nie na wyświetlaczu).

MBM 5.1 : czyli czujniki temperatury, obrotów wentylatorów i napięć. (Musi być zainstalowany Motherboard Monitor)
Temperature (1-10) - wyświetla wskazania czujników teperatury zainstalowanych w komputerze.
Fan speed (1-10) - wyświetla wskazania czujników obrotów wentylatorów zainstalowanych w komputerze.
Voltage (1-10) - wyświetla wskazania czujników napięć zainstalowanych w komputerze.
(Temperature, Fan, Voltage) name - wyświetla nazwy czujników napięć zainstalowanych w komputerze.(Można je przejrzeć w ustawieniach programu Motherboard Monitor)

Gamestats : nie gram w tego typu gry więc nie bardzo wiem o co tu chodzi. Dotyczy to prawdopodobnie rozgrywek sieciowych. Jeżeli grasz w takie gry to pewnie bedziesz wiedział co z tym zrobić.

Internet : pogoda, kursy walut itp. Niestety nie po polsku więc mało przydatne.

Seti@home : Seti czyli program poszukiwania kosmitów. Jeżeli nic Ci to nie mówi, to pomiń ten rozdział.

Folding@home : tutaj to już totalnie nie wiem o co chodzi :(

E-mail : wyświetla ilość nieodebranych informacji w twojej skrzynce E-mail.

E-mail number - to pole pomijamy
Serwer - tutaj wpisujemy serwer na którym mamy założoną skrzynke. Np. jeśli twój adres wygląda następująco 'aaaa@bbbb.pl' to w to pole wpisujesz www.bbbb.pl
Loginname - tutaj wpisujesz cały adres skrzynki czyli np. aaaa@bbbb.pl
Pasword - czyli hasło dostępu do twojej skrzynki
E-mail check time (min) - czas co jaki Smartie bedzie sprawdzało twoją skrzynke

Network stats : czyli informacje o połączeniu sieciowym.

Adapter name (adapterNr) - wyświetla nazwe adaptera sieciowego, w nawiasie wpisujemy nr. adaptera, domyślnie (1)
Total Down (adapterNr) (kB), (MB), (GB) - Całkowita ilość sciągniętych danych od ostatniego włączenia komputera w kB, MB lub GB. W nawiasie wpisujemy nr. adaptera, domyślnie (1).
Total up (adapterNr) (kB), (MB), (GB) - to samo co powyżej ale dla danych wysłanych do sieci
Speed Down (adapterNr) (kB), (MB) - aktualny transfer z sieci w kB/s lub MB/s. W nawiasie wpisujemy nr. adaptera, domyślnie (1).
Speed Up (adapterNr) (kB), (MB) - to samo co powyżej ale dla danych wysyłanych do sieci
Errors down (adapterNr) - liczba błędów przy sciąganiu danych. W nawiasie wpisujemy nr. adaptera, domyślnie (1).
Errors up (adapterNr) - to samo co powyżej ale dla danych wysyłanych do sieci
Total errors (adapterNr) - całkowita ilość błędów przy sciąganiu i wysyłaniu danych. W nawiasie wpisujemy nr. adaptera, domyślnie (1).

Pozostałych opcji w grupie 'Network stats' nie rozumiem (domyślam się tylko że chodzi o jakieś pakiety danych) więc nie będe nikogo wprowadzał w błąd.

Misc : czyli inne

Distributed.net RC5/OGR speed oraz Distributed.net RC5/OGR done - jeśli bierzesz udział w projekcie łamania kluczy RC5 będziesz wiedział o co chodzi, w przeciwnym razie można to pominąć
Time - czyli czas. Tego chyba nie muszę komentować.
Uptime long/short - czas od włączenia (ostatniego) komputera. Wersja długa (tygodnie dni godziny minuty sekundy) lub krótka (dni godziny minuty).
Date - aktualna data. Chyba też bez komentarza.
Counter(Date) - odliczanie do podanej daty (nie wiem dlaczego ale u mnie to nie działa)
Counter(Time) - no tu już jest lepiej. Podajemy daną godzine (godzina:minuta:sekunda) a na wyswietlaczy ładnie nam się to będzie odliczało
Degree symbol - czyli symbol stopnia np. celsiusza
Block - zapełnia cały jeden znak
Mail sign - znaczek koperty
Euro sign - znak waluty Euro
$Chr(x) - znaki w kodzie ASCII. W nawiasie wpisujemy liczbe (0-255). Można sie pobawić wpisując różne wartości.
$File("C:\file.txt",2) - wyświetlanie zawartości pliku. Zamiast 'C:\file.txt' wpisujemy scieżke dostępu do pliku, natomiast liczba '2' oznacza która linia z tego pliku zostanie wyświetlona
$dll - uruchamianie bibliotek .DLL (tylko dla osób które się na tym znają)
$Count - jest to jakiś licznik (domyślnie pokazuje chyba częstotliwość procesora) ale nie wiem co się z nim robi
$right(text,$x%) - jeżeli 'text' nie jest dłuższy od długości wyświetlacza, zostanie przesunięty o x znaków w prawo
$fill(x) - jeżeli wpiszemy taką komęde przed 'textem' to zostanie przed nim wstawine x pustych znaków
$flash(text$)$ - zamiast slowa text wpisujemy dowolny inny lub jakąś komende np. date i mamy migający tekst. UWAGA : (z prwej strony przed i za nawiasem muszą być znaki $)

Zakładki Buttons i Actions przy tych wyświetlaczach nie mają zastosowania. Przydają się przy specjalnych wyświetlaczach podłączanych przez złącze szeregowe. Ale te kosztują około 100 dolarów :)

Na koniec jeszcze jedna bardzo ważna sprawa. W końcu nie po to robiliśmy układ z możliwością programowego wyłączania podświetlenia. Aby je włączyc lub wyłączyć klikamy prawym przyciskiem myszy na ikone programu Smartie w trayu i wybieramy 'Commands->Backlight ON/OFF'.

Oczywiście Smartie to nie jedyny program do obsługi takich wyświetlaczy. Jednak jest on chyba najprostszy w konfiguracji, więc najlepiej zacząć od niego. Godnym polecenia jest również program jaLCD, ale ze względu na większe możliwości jest również trudniejszy w konfiguracji.


Inne strony o podobnej tematyce.


http://www.linuxfocus.org/Polish/September2002/article258.shtml

http://lcdsmartie.sourceforge.net/

http://www.jalcds.de/

http://www.night-modders.com/index.php?module=subjects&func=viewpage&pageid=226

http://www.lcdproc.org/?continue=yes


Przykładowe zdjęcia i filmy.


Ilość wiadoności w skrzynce e-mail.


Ilość pamięci i wolnego miejsca na poszczególnych dyskach.


Temperatura czujników na płycie i procesorze.


Download i upload z sieci.


Data i godzina.


Rozdzielczość ekranu.


Napięcia.


Typ procesora, obciążenie procesora i obroty jego wentylatora.


Informacje z Winampa.



A tak wygląda mój komputer z wyświetlaczem 4x20 (niebieskie podświetlenie i białe znaki.)


A tu mamy krótki (13 sekund) filmik pokazujący jedną z dostępnych w programie Smartie opcjii czyli Equalizer z Winampa.

UWAGA : Plik w formacie Xvid wielkości 1,5 MB (znaki w orginale są białe, jednak kamera tego nie widzi ;) ).