Lokomotywa manewrowa serii EM10


GALERIA - KLIKNIJ ŻEBY WEJŚĆ


Pod koniec lat 80-tych XX wieku, w związku z postępującą elektryfikacją zwrócono uwagę na brak lekkich lokomotyw elektrycznych, które mogłyby zastąpić na świeżo zeletryfikowanych szlakach lokomotywy takich typów jak SM30, SM41 czy SM/SP/SU42. Projekt nowej lokomotywy typu 405E oparto więc na bazie doświadczeń kolei Czechosłowackich z lokomotywami E458.1 jedna z lokomotyw (111 016-2) została nawet wypożyczona przez PKP i w ramach testów prowadziła w roku 1988 manewry i niektóre pociągi pasażerskie w rejonie Gliwic. Ponieważ doświadczenia z lokomotywą E458.1 wypadły pomyślnie, ogólny zarys nowej lokomotywy był podobny. Lokomotywa otrzymała więc jedną centralną kabinę (tak jak lokomotywy typów SM42 i podobne) z jednym pantografem na dachu kabiny. Projekt lokomotywy powstał w 1988 roku i założono od razu dwa warianty, 405E z polską aparaturą oraz 405Ea z aparaturą produkcji Czeskiej. Pierwsze dwie lokomotywy typu 405E, oznaczone jako EM10-101 i EM10-102 zostały zbudowane w czerwcu 1990 i przekazane PKP na przełomie lat 1990-91. Pierwszym przydziałem była lokomotywownia w Poznaniu Franowie, gdzie były wykorzystywane do obsługi górki rozrządowej i lekkich pociągów zdawczych. W kwietniu 1991 roku zbudowane zostały dwie lokomotywy typu 405Ea i już w maju zostały przekazane PKP z oznaczeniem EM10-001 i EM10-002 i skierowane do lokomotywowni Skarżysko Kamienna. Zadania dla lokomotyw typu 405Ea były prawie identyczne jak lokomotyw z Poznania, z tą różnicą, że lokomotywy były też wykorzystywane w obsłudze lokalnych pociągów osobowych. W maju i czerwcu 1991 roku w ramach delegacji lokomotywy Skarżyskie zostają skierowane do Poznania i przez ponad miesiąc Poznań Franowo staje się jedynym miejscem stacjonowania tej serii. We wrześniu i październiku 1992 lokomotywy EM10-001 i EM10-002 udają się w kolejną delegacje do Katowic. Do Katowic trafiają też lokomotywy EM10-101 i EM10-102, jednak tym razem już na dłużej, bo od lipca 1995 do lutego 2000, gdzie wykorzystywane są do obsługi stacji postojowej Katowice Zawodzie. Kolejna zmiana stacjonowania lokomotyw serii EM10 miała miejsce w roku 2000, kiedy to lokomotywy ze Skarżyska przekazano do CM Wrocław gdzie obsługiwały głównie pociągi pasażerskie z Jeleniej Góry do Szklarskiej Poręby, a lokomotywy katowickie trafiły do CM Kraków gdzie początkowo zatrudniono je do obsługi stacji postojowej w Zakopanem, a następnie w obsłudze pociągu awaryjnego służby drogowej. Ponieważ na rok 2003 przypadał termin drugiej naprawy rewizyjnej, a lokomotywy były na tyle nowe, że nie było sensu podejmować decyzji o likwidacji tej serii, postanowiono przy okazji naprawy zmodernizować lokomotywy i jednocześnie zunifikować całą serię. Naprawa połączona z modernizacją rozpoczęta została w marcu 2003, a zakończona w lipcu 2004. Zewnętrznie modernizacja objawiała się zupełnie nowym malowaniem w barwy PKP Cargo, farbami antygrafitti, nowym pantografem połówkowym z dwoma ślizgaczami (co umożliwia ogrzewanie składów na bocznicy podczas postoju), nowymi reflektorami halogenowymi z górnym reflektorem przeniesionym z dachu na pudło. Jednak najważniejsze zmiany kryją się wewnątrz lokomotywy. Cała elektronika została zastąpiona nowoczesnymi podzespołami, włącznie z komputerem pokładowym wyświetlającym wszystkie niezbędne parametry pracy lokomotywy i układ diagnozowania pracy podzespołów. Niestety, podczas modernizacji zrezygnowano z układu sterowania ukrotnionego, co wyklucza te lokomotywy z obsługi ciężkich pociągów towarowych. Po zmodernizowaniu wszystkich czterech lokomotyw, nadano im nowe oznaczenie typu 405Em ('m' od modernizacja) i oznaczono jako EM10-01, 02, 03,04 (poprzednio odpowiednio 001, 002, 101, 102) i skierowano do CM Wrocław, sekcja Wałbrzych, gdzie są wykorzystywane głównie na popychu na odcinku Jaworzyna Śląska-Wałbrzych a także w obsłudze lżejszych pociągów zdawczych. Po zmodernizowaniu, lokomotywy EM10 są wraz z ET22-2000 najnowocześnieszymi lokomotywami na stanie PKP, i zapewne jeszcze długo będzie je można oglądać na polskich torach.


Model : EM10
Oznaczenie fabryczne : 405E, 405 Ea (obecnie po przebudowie wszystkie 4 szt. to 405Em)
Liczba wyprodukowanych egzemplarzy : 4
Układ osi : BoBo
Długość całkowita : 16340 mm
Rozstaw osi skrajnych : 10500 mm
Baza wózka : 2400 mm
Silniki trakcyjne : 4 szt. LKa-493 240 kW (niektóre źródła podają 4 szt. LKa-435 235 kW)
Moc ciągła lokomotywy : 960 kW
Przełożenie przekładni głównej : 71:16 = 4.4375
Napięcie obwodów rozrządu : 110 V
Masa służbowa : 72 t
Średnica kół : 1100 mm (niektóre źródła podają 1050 mm)
Prędkość maksymalna : 80 km/h
Maksymalna siła pociągowa : 250 kN
Maksymalna siła hamowania : 150 kN
Rodzaj wzbudzenia silników : szeregowe
Minimalny stopień wzbudzenia silników : 0.5
Regulacja prądu wzbudzenia silników : płynna
Stosunek sił nacisku I/II wózek : 0.82
Rozruch : impulsowy, tyrystorowy
Hamowanie : obcowzbudne, rezystorowe
Liczba przekształtników tyrystorowych : 2 (obecnie zastąpione przekształtnikami na tranzystorach IGBT typu PTR3*320)
Częstotliwość impulsowania przekształtników : 40 - 300 - 100 - 0 Hz
Maksymalna wartość tętnienia prądu sieci : 350 mA
Prąd rozruchu : 80...340 A
Prąd hamowania : 100...250 A